Yeni Zellanda

Yeni Zelanda, Güney Büyük Okyanus'da bir ada ülkesidir. Güney Yarımkürede, Okyanusya'daki Güney Pasifik adaları arasında, Avustralya'nın yaklaşık 1.200 mil (2.000 km) güney doğusunda yer almaktadır. Başlıca iki büyük (North Island ve South Island) ve birçok küçük adadan oluşur.

Yeni Zelanda'nın başkenti Wellington'dur. Üzeri kar kaplı dağ manzaraları ile bilinen bir ülkedir. En büyük ve en kozmopolit şehri Auckland'dır.

Tarih [değiştir]Yeni Zelanda’ya ilk kez 1000 yıl önce Polinezyalı Maoriler yerleşmiştir. Maoriler iyi örgütlenmiş, kan bağı ile gelen şefler ve güçlü rahipler tarafından yönetilen bir kabiledir.

Adaya ilk ayak basan beyaz adam, 1642 yılında Hollandalı Abel Tasman olmuştur. Ancak Kaptan James Cook’un 1769 ve 1779’daki gezilerine kadar adalar herhangi bir yönetime bağlı kalmamış ve keşfedilmemiştir. İngiliz göçmenler, 1840 yılında İngiliz hakimiyeti kurulunca adaya yerleşmeye başlamışlardır. Wellington bu tarihten sonra kurulmuştur. Yeni Zelanda’ya 1852 yılında kendi hükümeti tahsis edilmiştir ve sonraki yüzyılda ülke yatırım, iletişim ve tarımsal üretimde hızlı bir gelişme kaydetmiştir.

 


İklimi [değiştir]Yeni Zelanda'nın Güney Yarımküre'de veya ekvatorun güneyinde olması, mevsimlerin kuzey yarım küredekilerin tam tersi olması anlamına gelir. Yazın en sıcak ayları Ocak ve Şubat olup en soğuk aylar Haziran ve Temmuzdur.

Genellikle ılıman bir iklime sahip olup, ülkenin kuzey kesimleri suptropikal iklimin etkisi altindadir. Kışınn, Guney Ada'nin (South Island) iç kesimleri -10 dereceye kadar inerken, Okyanus kıyıları daha yumuşak ve yağışlı bir iklime sahiptir. Yazlari 20-33 dereceler arasında olup oldukça da güneşlidir.

Coğrafi Verileri [değiştir]Konum: Okyanusya, Güney Büyük Okyanusunda adalar, Avustralya'nın güneydoğusunda yer alır.
Coğrafi konumu: 41 00 Güney enlemi, 174 00 Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Okyanusya
Yüzölçümü: 268,680 km²
Antipodes Adalarını, Auckland Adalarını, Bounty Adalarını, Campbell Adalarını, Chatham Adalarını ve Kermadec Adalarını içine alır.
Sınırları: 0 km
Sahil şeridi: 15,134 km
İklimi: Keskin bölgesel çelişkilerle birlikte ılıman iklim görülür. (Teknik olarak Dünya'daki bütün iklimler bir tek bu ülkede bulunur)
Arazi yapısı: Dağlar ve geniş kıyı ovaları ağır basmaktadır.
Deniz seviyesinden yüksekliği:
en alçak noktası: Büyük Okyanus 0 m
en yüksek noktası: Cook Dağı 3,764 m
Doğal kaynakları: Doğal gaz, demir, kum, kömür, kereste, hidro enerji, altın, kireçtaşı
Arazi kullanımı: Topraklari tarima uygundur* daimi ekinler: %5
otlaklar: %50
ormanlık arazi: %28diğer: %8 (1993 verileri)
Sulanan arazi: 2,850 km² (1993 verileri)
Doğal afetler: Depremler ülke genelinde ortaya çıkmalarına rağmen şiddetli değiller, volkanik etkinlik fazladır
Nüfusu yaklaşık 4 milyon olup %80'i şehirde yaşamaktadır ve çoğu turizm gibi servis sektöründen geçimini sağlamaktadır. Nüfusun yaklaşık %75'i Avrupa kökenlilerden oluşur. Maoriler Yeni Zelanda'nın yerlileri olup nüfusun yaklaşık %10'unu oluşturur. Nüfusun kalanını eşit olarak Avrupalılar, Pasifik adalılar ve Asyalılar oluşturur.

Nüfus: 4.317.352 (02 Temmuz 2009 verileri. www.stats.govt.nz )
Yaş yapısı:
0-14 yaş: %22.36 (erkek 442,738; kadın 421,462)
15-64 yaş: %66.11 (erkek 1,281,781; kadın 1,272,674)
65 yaş ve üzeri: %11.53 (erkek 193,895; kadın 251,579) (2001 verileri)
Nüfus artış oranı: %1.14 (2001 verileri)
Mülteci oranı: 4.71 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
Cinsiyet oranı:
doğumlarda: 1.04 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.05 erkek/kadın
15-64 yaşlarında: 1.01 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.77 erkek/kadın
toplam nüfusta: 0.99 erkek/kadın (2001 verileri)
Bebek ölüm oranı: 6.28 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
Ortalama hayat süresi:
Toplam nüfus: 77.99 yıl
erkeklerde: 75.01 yıl
kadınlarda: 81.1 yıl (2001 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 1.8 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.06 (1999 verileri)
HIV/AIDS - hastalığı olan insan sayısı: 1,200 (1999 verileri)
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenlerin sayısı: 100 den az (1999 verileri)
Ulus: Yeni Zelandalı
Nüfusun etnik dağılımı: Yeni Zelanda Avrupalıları %74.5, Maori %9.7, diğer Avrupalılar %4.6, Pasifik Adalılar %3.8, Asyalılar ve diğerleri %7.4
Din: Anglikan %24, Presbyterian %18, Roma Katolikleri %15, Methodist %5, Baptist %2, diğer Protestanlar %3, belirlenemeyen veya dini inancı olmayan %33 (1986)
Diller: İngilizce (resmi), Maori (resmi)
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
toplam nüfusta: %99 (1980 verileri)